آموزش و پرورش - صفحه 5 از 9 - پایگاه دانلود رایگان کتاب | دانلود کتاب

 شیوع اختلال یادگیری در دختران و پسران چگونه است؟

تعیین دقیق میزان شیوع اختلالات یادگیری دشوار است و یکی از دلایل آن فقدان یک تعریف دقیق و یکسان درباره کودکان مبتلا به اختلال یادگیری می¬باشد و علت دیگر آن که هر چه ملاک شناسایی این کودکان دقیقتر باشد، تعداد کودکانی که به عنوان کودکان دارای اختلال یادگیری شناخته می¬شوند، محدودتر خواهد بود، نکته¬ی دیگر آن که شیوع این اختلال در سنین مختلف، متفاوت است.
اون و همکاران در سال ۱۹۷۱ گزارش کردند که اوج شیوع این اختلال در محدوده سنی ۸ تا ۱۱ سال است زیرا ناتوانی یادگیری کودک در این محدوده سنی کشف میشود و معلمان کودک را برای درمان به متخصصین مربوطه ارجاع میدهند.
مؤسسه پژوهشی استنفورد گزارش کرده است که حدود ۱۰-۵ درصد دانش آموزان مدرسه رو دارای اختلال یادگیری هستند و نیز مجمع ملی معلولین حدود ۱۵% از جمعیت ایالت متحده را مبتلا به ناتوانی یادگیری تخمین زده است که بیشتر مشکلاتی در خواندن و زبان داشتند.
اکثر محققین نسبت پسران با ناتوانی یادگیری را بیشتر از دختران و گاهی ۲ تا ۴ برابر گزارش کرده¬اند. دلایل این تفاوت¬ها به خوبی مشخص نیست ولی بنابر برخی اظهار نظرها در مورد شواهد رفتاری مبتنی برجنس، احتمالاً دختران مبتلا به اختلال یادگیری، کمتر از پسران شناسایی می¬شوند. به طور مثال پسرها پرخاشگری بدنی و مشکلات رفتاری بیشتری را نشان میدهند و بیشتر در پی کسب رضایت هم کلاسیهایشان هستند ولی دختران بیشتر سعی میکنند تا رضایت و توجه معلم را به خود جلب کنند و حتی با وجود
آسیبهای متوسط اغلب گوشه گیرند و به همین دلیل در اغلب موارد تنها دخترانی که آسیب جدی و شدید دارند شناسایی و برای ارزیابی ارجاع داده میشوند برعکس پسران که اغلب با وجود آسیبهای خفیف، برون¬گرا هستند و سریعتر شناسایی میشوند.

ووگل در سال ۱۹۹۰ بیان کرد که پسران احتمالاً از نظر بیولوژیکی در مقابل
آسیبهای عصب روان شناختی آسیب¬پذیرتر از دختران هستند و صاحبنظرانی چون اینگرام ورید (۱۹۹۶)، داوی و همکاران (۱۹۷۳)، اظهار داشته¬اند که وقوع بیشتر تأخیر در رشد گفتار و زبان در پسران میتواند عامل مهمی در ایجاد تفاوت شیوع ناتوانی یادگیری بین دوجنس باشد که این تقدم میتواند آمادگی دختران را جهت فراگیری خواندن افزایش دهد.
 اختلالات یادگیری به چند دسته تقسیم میشوند؟

اختلالات یادگیری مجموعه ای از رفتارهای پیچیده را تحت تأثیر قرار می دهد، در نتیجه طبقه بندی رسمی آنها بسیار دشوار است، به همین دلیل در منابع پژوهشی مختلف، طبقه بندیهای متفاوتی ذکر شده است.
براساس طبقه بندی DSM-IV، اختلالات یادگیری به ۴ دسته تقسیم میشوند که تعاریف آنها بر گرفته از-IV DSM در بخشهای بعدی آورده شده است.
۱- اختلال خواندن
۲- اختلال بیان نوشتاری
۳- اختلال ریاضی
۴- اختلال یادگیری که به گونه ای دیگر مشخص نشده است.

 اختلال خواندن چیست؟
معمولاً کودکان در نخستین تجربه سوادآموزی خود، اغلب آموختن را با استفاده مستقیم از کتاب های بسیار آغاز می کنند. بسیاری از آن ها قادرند تکالیف اولیه خواندن را آنقدر خوب انجام دهند که بدون آموزش یا اندکی آموزش، به کتاب ها دست یابند و اطلاعات اولیه درباره خط چاپی بدست آورند و سرعت خواندن و سپس نوشتن خود را افزایش دهند. در این دانش آموزان یادگیری بدون صرف انرژی اتفاق می افتد. در حالیکه دانش آموزان نارساخوان این توانایی را ندارند.
اختلال خواندن نسبت به اختلالات دیکته و ریاضیات شایع تر می باشد و در حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد دانش آموزان با ناتوانی یادگیری، در خواندن مشکل دارند. در مواردی ممکن است هر دو یا سه نوع اختلال به طور مختلط مشاهده شود.
گزارش موردی:
حمید ۸ ساله و کلاس دوم دبستان است. او توسط روانپزشک اطفال برای ارزیابی اختلال یادگیری ارجاع داده شد. به گفته ی مادرش کلاس اول را به کمک معلم و با نمرات خیلی پایین گذرانده بود و حال تمایلی به درس خواندن نداشت. کودک سابقه ای از مشکلات عصبی، بینایی یا شنوایی نداشت و هوش او در نتیجه آزمون و کسلر، طبیعی گزارش شده بود.
وقتی شرایط محیطی وی را از لحاظ نحوه آموزش معلم، سطح تحصیلات والدین، فرصت کسب تجربیات، شرایط عاطفی و سایر موارد بررسی کردم، هیچ مشکلی در امر تحصیل وی پیدا نکردم. کودک تنها در درس فارسی مشکل داشت و برگه های امتحانی او به علت غلط املایی زیاد، غیرقابل تصحیح بود. در ارزیابی خواندن و نوشتن او مشخص شد که بعضی از حروف الفبا را می شناخت و تنها می توانست برخی کلمات و جملات کوتاه که مربوط به پایه اول دبستان است را به درستی بنویسد و آن ها را بخواند. در خواندن متن، ۲ تا ۳ جمله ساده را کلمه به کلمه و حتی بعضی کلمات را حرف به حرف و به زحمت و بالحن یکنواخت می خواند و بعضی از حروف را چندین بار تکرار می کرد.
با توجه به این تابلوی بالینی، می توان او را مبتلا به اختلال خواندن یا نارساخوانی دانست. اختلال خواندن یک بیماری نیست و بیشتر نوع متفاوتی از فکر کردن است که مبتلایان به آن، به یک شیوه متفاوتی از سایر مردم یاد می گیرند به طوریکه در آن پیشرفت خواندن، براساس سن، هوش و آموزش کلاسی کودک زیر حد انتظار می باشد.
برخی از کودکان دارای اختلال خواندن با استعداد و خیلی فعال هستند و استعدادهای غیرعادی در هنر، ورزش، معماری، گرافیک، موزیک یا مهندسی دارند. به طور کلی در فعالیت¬هایی که نیاز به هماهنگی بینایی- فضایی دارند بهتر عمل می کنند.
براساس گزارش کاپلان و سادوک در سال ۱۹۹۴ اختلال خواندن معمولاً در ۸ سالگی یعنی کلاس دوم ابتدایی تشخیص داده می شود.

 نشانه های اختلال خواندن یا نارساخوانی چیست؟
ممکن است چند مورد و یا همه موارد زیر در کودک مبتلا به اختلال خواندن دیده شود:
– ممکن است در تشخیص صداهای حروف اشکال داشته باشند.
– ممکن است حروف را به تنهایی و به طور جداگانه تشخیص دهند ولی در داخل کلمه قادر به شناسایی و خواندن آن نباشند.
– ممکن است کلمات یا حروف را جابجا بخوانند.مثل خواندن “عسک” به جای “عکس”
– برخی از صداهای کلمات را حذف می کنند. مثلا” “دیدند” را “دیدن” می خوانند.
– یک صدا را به جای صدای دیگر جایگزین می کنند. مثلا” کلمه “فرشته” را “فرسته” می خوانند.
– ممکن است کلمات یا حروف را معکوس بخوانند. مثل “رود” به جای “دور”
– ممکن است از روی حدس و گمان کلمه را طوری بخوانند که فقط ابتدای کلمه¬ی خوانده شده صحیح باشد. “سیب” به جای “سبد”.
– ممکن در حین خواندن، خطی را که در حال خواندن آن بوده اند را گم کنند یا قسمتی از یک خط را جا بیندازند.
– ممکن است در حین خواندن،کلماتی را به متن اضافه کنند که در برخی موارد باعث تغییر در معنا نیز می¬شود.
– گاهی یک بخش را در کلمه تکرار می کنند، مثلا” بگوید: بابابادام.
– ممکن است برخی صداها را به کلمه اضافه کنند به طور مثال “برد” را “بردند” بخوانند.
– گاهی برخی از کلمات را حذف می کنند. مثلا” در جمله “خواهرم به مدرسه رفت” کلمه “به” را نخواند.
– گاهی بین کلمات، یک حرف ربط اضافه می کنند. به طور مثال جمله “مادر در باران آمد” را “مادر در باران در آمد” می خوانند.
– ممکن است بسیار آهسته و زیر لبی بخوانند.
– ممکن است با سرعت بسیار کند بخوانند.
– معمولا” نشانه هایی مثل نقطه، ویرگول و امثال آن را رعایت نکنند.
– ممکن است معنای کلمه یا جمله یا عبارتی را که می¬خوانند، نفهمند.
– ممکن است محتوای کلی متن را بفهمند ولی در پاسخ به سؤالات ناتوان باشند.
– ممکن است کلمه یا جمله را حرف به حرف بخوانند و از خواندن کل کلمه ناتوان باشند.
 
 اختلال در نوشتن به چه معناست؟

آیا تا به حال از خود پرسیده¬اید که چرا برخی از کودکان فقط در تکالیف مدرسه مشکل دارند؟ چرا دست خط برخی از کودکان خوب نیست؟ آیا متوجه شده اید در کپی کردن از روی تخته سیاه و یا کتاب مشکل دارند؟ آیا آنها در بخش کردن و نوشتن کلمات مشکل دارند؟ آیا در نوشتن افکارشان روی کاغذ مشکل دارند؟ آیا بارها با اینکه به آنها گوشزد شده است که خوب نگاه کنند یا خوب گوش کنند باز هم اشتباه می نویسند؟
شاید درباره کودک خود یا سایر کودکان این سؤالات و پرسش های مشابه ذهن شما را نیز به خود مشغول کرده باشد، اگر چنین است باید فهمید که کودک از چه رنج می برد. شاید پاسخ این سؤالات، اختلال آن کودک در بیان نوشتاری یا نارسا نویسی باشد.
نوشتن فرآیندی پیچیده است و به مهارت های مختلفی بستگی دارد و مستلزم درک صحیحی از الگوهای نمادین نوشتاری است. در اختلال بیان نوشتاری، با توجه به سن، ظرفیت هوشی و آموزشی شخص، مهارت های نگارشی بسیار پایین تر از حد مورد انتظار است و کودک در نوشتن به طور مستمر عملکرد ضعیفی دارد.
با بالا رفتن سن کودک و رفتن به کلاس های بالاتر، جملات شفاهی و کتبی این کودکان به طور قابل ملاحظه ای، ابتدایی و پایین تر از سطح مورد انتظار می باشد و به طور مشخصی از سایر کودکان عقب تر می مانند.

افرادی هستند که در حدفاصل بین افراد عقب‌مانده ذهنی و افرادی که با عملکرد هوشی طبیعی قرار می‌گیرند ودر حدود ۱۴ درصد افراد جامعه را تشکیل می‌دهند که بهره هوشی آنها بین ۸۵ تا ۷۰ است . درواقع این گروه از افراد را می‌توان تحت عنوان گروه افرادی که از نظر هوشی در محدوده طبیعی ضعیف هستند ، احتمالآ نمی‌توانند از همان تواناییهایی که همسالان آنها – در شرایط یکسان – دارند ، بهره‌مند باشند. چنین محدودیتی مشخصآ اثر خود را بر روی مهارتهای تحصیلی و متعاقبآ پیشرفت تحصیلی این دانش‌آموزان می‌گذارد و درنتیجه تنها نمود بارز در این دانش‌آْموزان که ما را به احتمال وجود محدودیتهایی در عملکرد آنها هدایت می‌کند همان مشکلات تحصیلی آنهاست .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، فرد دیرآموز فاقد عقب‌ماندگی ذهنی، اما دارای محدودیت در یادگیری است. این یک واقعیت است که موفقیت تحصیلی در مدرسه محصول مشترک توانایی ذهنی و خواستن است.

سن عقلی دانش‌آموزان دیرآموز از سن شناسنامه‌ای آنان کمتر است که این اختلاف عبارت از حداقل   سن شناسنامه‌ای آنان می‌باشد. بعنوان مثال سن عقلی یک دانش‌آموز ۱۰ ساله دیرآموز تقریباٌ بین ۷ سال و۶ ماه تا ۸ سال و ۶ماه می‌باشد. روند افزایش سن عقلی در دانش‌آموزان عادی مطابق با افزایش سن شناسنامه‌ای می‌باشد ولی در دانش‌آموزان دیرآموز به ازای هر سال که بزرگتر می‌شوند حدود ۱۰ ماه به سن عقلی آنان افزوده می‌شود و این نکته مهمی است که معلم دانش‌آموز دیرآموز، از ارفاق نمره جدآ خودداری کند زیرا از یک طرف در پایه بالاتر فرد دچار مشکلات شدیدتری می‌شود. همینطور معلم پایه بالاتر، ضمنآ دانش‌آموز پیش نیازهای پایه بالاتر را کسب نکرده است. از طرف دیگر تکرار یک پایه باعث افزایش سن عقلی و آمادگی بیشتر دانش‌آموز می‌شود. همچنین باعث یادگیری بهتر و باثبات‌تر در آن پایه می‌گردد.

ویژگیهای عاطفی کودکان دیرآموز :

۱٫اعتمادبه نفس آنها پایین است .
۲٫ضعف در انگیزه دارند.
۳٫دامنه توجه آنها پایین است .
۴٫خودارزشمندی ندارند.
۵٫به بازی توجه ویژه دارند.
۶٫محبت‌پذیر هستند.

* اهداف تلفیق دانش‌آموزان دیرآموز در کلاس‌های عمومی مدارس عادی :

۱٫برگرداندن ساختار طبیعی محیط آموزشی که در آن افراد دارای توانایی‌های بیشتر در کنار افرادی با توانایی‌های کمتر قرار گیرند.
۲٫جلوگیری از جداسازی دانش‌آموزانی که دارای مشکلاتی در تحصیل هستند از همسالان آنها
۳٫بهره‌مند شدن دانش‌آموزان دیرآموز از الگوهای مناسب رفتاری همسالانشان
۴٫آماده ساختن دانش‌آموزان دیرآموز برای ورود به جامعه عادی
۵٫آشنا ساختن دانش‌آموزان با همسالان خود در جهت پذیرش آنها به عنوان افرادی در جامعه خودشان
۶٫بهره‌مند شدن دانش‌آموزان دیرآموز از فرصت‌های برابر آموزشی و احقاق حقوق آموزشی آنها
۷٫ایجاد حس همکاری از طریق ایفای نقش معلم از سوی دانش‌آموزانی با توانایی بالاتر برای دانش‌آموزان دیرآموز
۸٫بهره‌مند شدن دانش‌آموزانی که دارای توانایی‌های خوبی هستند اما در مقاطعی یا در مواردی با مشکلاتی مواجه می‌شوند- از امکانات آموزشی‌ای که برای دانش‌آموزان دیرآموز فراهم می‌شود.

یادگیری بر یادگیری بنا نهاده می‌شود و اگر سنگ‌بنای یادگیریهای پیشین مستحکم نباشد یادگیری جدید به دشواری تشکیل خواهد شد.

مشکلات رفتاری دانش‌آموزان دیرآموز در صورت وجود ، ذاتی نبوده بلکه واکنشی هستند به مشکلات تحصیلی ، انتظارات خانواده و مدرسه و بوجودآمدن احساس ناکامی در خود فرد.

*اصول کلی آموزشی دانش‌آموزان دیرآموز:

۱٫توجه به پیش‌نیازها ، بعنوان مثال پیش‌نیاز درس تقسیم در ریاضی جمع کردن و تفریق و ضرب کردن است.
۲٫توجه به تفاوتهای فردی دانش‌آموزان
۳٫عدم مقایسه دانش‌آموزان با یکدیگر
۴٫مقایسه دانش‌آموز دیرآموز با خودش
۵٫اهمیت دادن به تلاش دانش‌آموز دیرآموز به جای نمره کلاسی یا امتحانی
۶٫اجتناب از بوجودآمدن موقعیت‌هایی که دانش‌آموز دیرآموز تجربه شکست داشته باشد.
۷٫موفقیت دانش‌آموز دیرآموز به هر میزان بایستی مورد تشویق قرارگیرد.
۸٫قبل از ارائه محتوای آموزشی باید از آمادگی و توانایی دانش‌آموز دیرآموز اطمینان داشته باشیم .
۹٫با بوجودآوردن امکان تکرار و تمرین یادگیری را پایدار و کامل کنیم
۱۰٫  در یک زمان چند مفهوم تازه را آموزش ندهیم .

*راههای مقابله با مشکل کمبود رفتارهای ورودی شناختی دانش‌آموزان دیرآموز (منظور از رفتارهای ورودی شناختی ، یادگیریهای قبلی دانش‌آموز است که برای یادگیری تازه ضرورت دارند)

۱-بهترین راه برای رفع مشکل آموزش فردی و اجرای شیوه‌های آموزشی ترمیمی و جبران کمبودهای یادگیری آنان است.
۲-پیش از شروع به آموزش درس تازه ، رفتارهای ورودی شناختی در کلاس را به طور جمعی مرور کرد تا امکان استفاده یادگیرندگان از این رفتارها افزایش یابد .
۳ -تکلیف یادگیری را به شکل‌های مختلف تغییر دهیم آنگونه که پیش‌نیازهای متفاوتی را ایجاب کند ( مثال می‌‌توان سطح دشواری مطالب را کاهش داد یا دستورالعمل‌های تکالیف یادگیری را به عوض مطالب نوشتنی به صورت شفاهی عرضه کرد یا از تصاویر ، نمودارها یا روش‌های غیرکلامی دیگر در آموزش استفاده کرد.

*راهبردهای آموزشی برای معلمان دانش‌آموز دیرآموز :

با توجه به محدودیت‌هایی که دانش‌آموزان دیرآموز در یادگیری از خود نشان می‌دهند منطقی است که باید متناسب با نیازهای آموزشی آنها و برای برطرف کردن موانع تحصیلی تدابیری را اتخاذ کرده و اجرا کنیم.

۱٫عقد قرارداد : با عقد یک قرارداد شفاهی یا مکتوب بین معلم و دانش‌آموز می‌توان تکالیف خاصی را که دانش‌آموز موظف به انجام آنهاست را مطرح کرد یا رفتار خاصی مثل آرام نشستن در نیمکت به مدت ۲۰ دقیقه در صورت پیروی می‌توان تشویقی را درنظرگرفت. (تشویق‌ها به علایق فرد نزدیکتر باشند بهتر است) از فوائد چنین راهبردی این است که مسئولیت دانش‌آموز کاملآ مشخص شده و او متوجه می‌شود که دقیقآ چه چیزی از او انتظار می‌رود.
۲٫داشتن حق انتخاب : معلم می‌تواند برای انجام یک تکلیف خاص دو انتخاب را ارائه دهد تا دانش‌آموز یکی از آنها را انتخاب کند. مثلآ برای انجام تکلیف ریاضی معلم دو پلی‌کپی را که هر دو با یک هدف تنظیم شده‌اند را در اختیار دانش‌آموز قراردهد تا یکی را انتخاب کند.
چنین رویه‌ای باعث بالارفتن احساس مسئولیت در دانش‌آموزان می‌شود بهتر آن است که انتخاب‌ها باز نباشد یعنی از ۲ یا ۳ مورد فراتر نباشد بدلیل اینکه می‌تواند باعث ایجاد اضطراب و تنش در فرد شود.
۳٫تصمیم گیری در مورد برنامه درسی : به دانش‌آموزان فرصت داده می‌شود (البته با محدودیت) تا نظرات و پیشنهادات خود را در مورد فعالیتهای مربوط به برنامه درسی روزانه ارائه دهند.
۴٫کوتاه کردن تکالیف : در این راهبرد ، تکلیف موردنظر به چند بخش کوتاهتر تقسیم شده و به جای اینکه یک تکلیف تمامآ به دانش‌آموز ارائه شود ، آنرا به چند قسمت کوتاه‌تر تقسیم کرده و هر بار از دانش‌آموز خواست تا یک بخش از آن را تکمیل کند. مثل حفظ کردن شعر به این صورت که هر روز ۲ بیت را حفظ کند. ارائه حجم زیاد تکلیف در یک زمان می‌تواند اثر منفی بگذارد ، زیرا دانش‌آموز احساس تهدید کرده و نسبت به توانایی‌های خود احساس عدم اطمینان می‌کند. تکلیف کوتاه می‌تواند حواس پرتی ، خستگی و رفتارهای نامناسب را به حداقل برساند.
۵٫اصلاحاتی در ارائه مفاهیم انتزاعی :  در چنین راهبردی می‌توان مفاهیم انتزاعی را بر اساس توضیحات ، نمایش‌ها و مثال‌های عینی ارائه داد . در چنین کاری استفاده از تجربیات ملموس دانش‌آموز نقش مهمی در دریافت راحت‌تر مفاهیم انتزاعی دارد. برای مثال وقتی واژه تفریق در ریاضی مطرح می شود ابتدا لازم است تا دانش‌آموز به مفهومی عینی از این واژه دست یابد سپس در قالب تجربیات روزمره آشنا شود ودرنهایت این مفهوم را برای اطلاق به عملیات خاض در ریاضی به کار برد.
۶٫ساده سازی سطح مواد خواندنی : معلم می‌تواند سطح پیچیدگی واژگان یا مفاهیم به کار رفته در متن‌های نوشته شده را کاهش دهد تا دانش‌آموز تلفیقی نیز بتواند تکلیف خواندن را متناسب با توانایی‌هایش انجام دهد. برای مثال معلم می‌تواند بر روی کلمه‌ای که برای دانش‌آموز دشوار است خط بکشد و بالای آن کلمه‌ای که برای دانش‌آموز مناسب‌تر و آسان‌تر است بنویسد.
۷٫تدریس خصوصی توسط همسالان : در این راهبرد دانش‌آموزانی که توانایی‌های بالاتری در انجام تکالیفشان دارند به دیگران کمک می‌کنند تا تکالیف مدرسه و یا سایر مسئولیت‌ها را انجام دهند.

در استفاده از همسالان در آموزش باید به نکات زیر توجه داشت :

* آموزشیار و آموزش بین تعارضی با هم نداشته و در صورت دچار شدن به تعارض آموزشیار یا آموزش‌بین تغییر کند.
* آموزشیار و آموزش‌بینی که خوب کار می‌کنند را مورد تشویق قرار دهید.
* به هیچ وجه سرپرستی و نظارت معلم در روند فعالیت قطع نگردد تا مطمئن شود روش صحیح و روند مطلوب است.
* قبل از شروع کار آموزشیاران را آماده کنید و در صورت لزوم نکات مورد نیاز جهت چگونگی احرای آموزش – نوع ارتباط با آموزش بین را به آنان متذکر شوید.
* قبل از هر فعالیت میزان انتظاری را که از فعالیت گروه دونفره دارید به آنها بگویید.

۸٫ کمک به پاسخ دادن : استفاده از این راهبرد باعث بالارفتن احتمال ارائه پاسخ‌های صحیح می‌شود . زیرا به طورکلی در ارائه یک پاسخ یا انجام یک کار، فرد می‌تواند از این راهنمایی‌ها و کمک‌ها در جهت رسیدن به پاسخ صحیح بهره بگیرد که پاسخ موردنظر را تا حدی در ذهن خود دارد و یا اینکه قبلآ آن را می‌دانسته ولی در حال حاضر فراموش کرده است. با انجام این کار شکست و ناکامی در فرد کاهش یافته و احساس موفقیت و انگیزه برای تلاش بیشتر در فرد ترغیب می‌شود. یکی از راه‌ها جهت اجرای این راهبرد عبارتست از متمرکز کردن توجه دانش‌آْموز بر روی شباهت‌ها و تفاوتها. برای مثال جهت تثبیت طرز نوشتن کلمات خواهر-خواب می‌توان توجه کودک را به مشابهت بین دو جزء خوا در دو کلمه جلب کرد. این روش در تکالیف شفاهی نیز بکار می‌رود.

۹٫یادگیری همکارانه : طبق نظر محققین ، یادگیری همکارانه عبارتست از استفاده آموزشی از گروه‌های کوچک تا بدین ترتیب دانش‌آموزان با یکدیگر کار کرده و یادگیری خود و دیگری را به حداکثر برسانند. یکی از مناسب‌ترین روش‌های مؤثر آموزشی جهت دانش‌آموزان دیرآموز یادگیری در گروه است. چرا که در رقابت فردی با سایر همکلاسان بدلیل محدودیت‌های شناختی توفیق چندانی ندارند. اگر میزان موفقیت تحصیلی بعنوان ملاک شایستگی فردی در یک رقابت نابرابر مقایسه‌ای مطرح شود این دانش‌آموز دیرآموز است که بازنده خواهد شد.

برای اجرای چنین راهبردی لازمست که گروه‌بندی با توجه به تعداد دانش‌آموزان یک کلاس و بر اساس توانمندی آنان صورت گیرد. برای شروع بهتر است اعضای گروه در حداقل باشند. تعداد اعضای گروه ۴ تا ۶ نفر توصیه می‌شود که در هر گروه تنها ۱دانش‌آموز دیرآموز وجود داشته باشد در کنار دانش‌آموز بالاتر از متوسط و متوسط. بهتر است معلم در طول فعالیت گروهها نظارت کافی بر فعالیت گروهی داشته باشد و هر جا لازم شد به سوالات احتمالی آنها پاسخ دهد. قبل از شروع به کار گروهها معلم بایستی دقیقآ اهداف موردنظر را مشخص و انتظار خویش را از کار گروه روشن نماید. قبل از شروع به کار ، گروهها بایستی دانش‌آموزان در مورد نحوه کار گروهی یعنی وظایف متقابل افراد گروه ، مشارکت داشتن همگانی در گروه و کمک کردن و کمک گرفتن و یکدیگر را تحمل کردن و … کاملآ توجیه گردند. همچنین از واگذاری تکالیف مشکل به گروه بایستی پرهیز کرد.

 
پس از اجرای این روش معلم می‌تواند آن را ارزشیابی و با سایر روشها مقایسه کند. سؤالاتی مانند : آیا دانش‌آموزان همکاری لازم را در این روش دارند؟ آیا دانش‌آموزان به اهداف یادگیری دست یافته‌اند؟ و آیا دانش‌آموزان علاقه‌ای به تکرار و ادامه این نوع فعالیت دارند؟ می‌تواند در ارزیابی این روش مؤثر باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، همانگونه که شرح داده شد دانش‌آموزان دیرآموز محدودیت شناختی دارند و این امر بدلیل آن است که این دانش‌آموزان از نظر کیفی و کمی در کسب مهارتهای آموزشی به درجات متفاوتی عملکرد پایین‌تر از متوسط دارند. اما از آنجا که کودک فردی فعال در روند یادگیری است برای هر کودکی در هر سطحی از توانایی که باشد، چنانچه محیطی فراهم شود که راههای مختلفی را برای کشف و تجربه دنیا و محیط پیرامون در اختیار وی قرار داد فرصتی فراهم می‌شود که حتی بتواند محدودیت‌های موجود در یادگیری را تا حدی جبران کند.

پیشنهادات به خانواده‌ی دانش‌آموز دیرآموز:

۱٫    خانواده‌های دانش‌آموز دیرآموز را اطلاع‌رسانی کنیم تا به شناخت بیشتری در مورد شرایط فرزندشان و کمک به ایشان برسند.
۲٫    الزامآ با دانش‌آموز دیرآموز در منزل بصورت جبرانی کار شود .
۳٫    کار با دانش‌آموز دیرآموز بایستی استمرار داشته باشد و منحصر به زمان خاصی نباشد.
۴٫    دانش‌آموز علی‌رغم شکست‌هایش در امور تحصیلی در خانواده نباید مورد تحقیر و بی‌احترامی قرار گیرد.
۵٫    کودک علاوه بر مهارتهای آموزشی به کسب مهارتهای اجتماعی نیازمند است.
۶٫    خانواده بصورت حضوری یا مکاتبه‌ای با معلم مدرسه در ارتباط مستمر باشد.

پیشنهادات‌به‌اولیاء‌مدارس‌عادی‌درمورددانش‌آموزان‌دیرآموز وآموزش‌پذیر:

۱٫دانش‌آموزان واجد شرایط را برای سنجش معرفی کنید . (دانش‌آموزانی که بدون سنجش ثبت‌‌نام شده‌اند)
۲٫جداً از ثبت‌نام دانش‌آموز آموزش‌پذیر در مدرسه عادی خودداری کنید.
۳٫در صورت پذیرش دانش‌آموز آموزش‌پذیر فضا و بستر آموزشی را برای رشد و بالندگی دانش‌آموز مهیا سازید تا دانش‌آموز آموزش‌دیده و پیشرفت عملی و علمی داشته باشد، بجای نمره قبولی .
۴٫به زبان ساده آموزش داده شود.
۵٫تمرین و تکرار زیاد لازم است.
۶٫عدم ارفاق نمره جهت کسب قبولی
۷٫تدابیری اتخاذ شود که دانش‌آموز دیرآموز در صورت گذراندن مراتب علمی آموزشی مربوطه به کلاس بالاتر برود.
* باید درنظر داشت که دانش‌آموزان دیرآموز به سنی می‌رسند که نقطه ضعف‌های خود را شناسایی کرده و پوشش می‌دهند برای رسیدن به آن روز بهتر است کمک کنیم.

پیشنهاداتی به اداره آموزش و پرورش منطقه مراغه در مورد دانش‌آموزان دیرآموز و آموزش پذیر :

۱٫اطلاع رسانی به مدیران و معلمان در مورد شناخت دانش‌آموز دیرآموز
۲٫اطلاع‌رسانی در مورد آموزش به دانش‌آموزان دیرآموز
۳٫اطلاع رسانی در مورد برقراری ارتباط با دانش‌آموزان دیرآموز
۴٫برپایی دوره‌های آموزشی و بازآموزی برای موارد (۱ و ۲ و ۳)
۵٫نظارت و سنجش یادگیری دانش‌آموزان دیرآموز توسط فرد یا افرادی خارج از مدرسه
۶٫جلوگیری از ارفاق نمره و قبولی
۷٫جلوگیری از ثبت‌نام دانش‌آموز آموزش‌پذیر در مدارس عادی
۸٫حدالامکان جلوگیری از ارجاع دانش‌آموز دیرآموز به آموزشگاه استثنایی بعنوان عقب‌مانده تحصیلی .(معمولآ این روند طی چند سال انجام می‌شود)
۹٫پی‌گیری دانش‌آموزانی که برای تست تخصصی در تابستان و یا اسفندماه مراجعه نمی‌کنند.
۱۰٫   پی‌گیری دانش‌آموزان آموزش‌پذیر که به آموزشگاه استثنایی مراجعه نمی‌کنند.
۱۱٫   اقدام به تشکیل ستاد و یا گروهی که اموری از قبیل موارد ۴ تا ۱۱ را پی‌گیری و بررسی کنند.
۱۲٫   برگزاری نشست‌های علمی و آموزشی متشکل از معلمین عادی و استثنایی
۱۳٫   وسعت بخشیدن به دامنه آموزش کودکان دیرآموز ، بعنوان مثال آموزش در تابستان

روش های  کمک به  کــودکان دیـــــرآمــــوز