نویسنده : ویلیام‌تروبریج لرند 
محل انتشار : تهران 
مترجم : صفوی – سروناز 
رده دیویی : ۳۹۸.۲۰۸۹۹۷ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۰/۱۱/۰۶ 
جلد کتاب : سولفون 
قطع کتاب : پالتویی 
تعداد صفحه : ۱۳۸ 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۳۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۶۳-۰۴۰-۴ 
 
در کتاب حاضر ده افسانه از افسانه‌های سرخپوستان آمریکا به فارسی ترجمه شده است .این افسانه‌ها برگرفته از مجموعه‌ای است که ‘هنری.آر.اسکول کرافت ‘ جمع‌آوری کرده است .نامبرده در اوایل قرن نوزدهم به میان سرخپوستان رفت و مدت سی سال در جمع آنان زندگی کرد .وی در این مدت افسانه‌های بسیاری را که سرخپوستان ـ شب هنگام ـ در کنار آتش برای دختران و پسران جوان نقل می‌کردند, یادداشت نمود .افسانه‌های جمع آمده در کتاب برگرفته از همین یادداشت‌ها است .این افسانه‌ها عبارت‌اند از’ :شین گه بیس باد شمال را می‌فریبد’, ‘پسرک و دخترک کوچولو در ابرها’, ‘فرزند ستاره زهره’, ‘یاگوی قصه‌گو’, ‘پسری که خورشید را به دام انداخت’, ‘ملخ’, ‘میشوشای جادوگر’, ‘عروس پریان’, ‘قوی قرمز ‘و ‘چگونه تابستان از راه رسید .’

نویسنده : منصور وثوقی 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۳/۰۳/۱۱ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : وزیری 
رده دیویی : ۳۰۷.۷۲ 
تعداد صفحه : ۲۹۶ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : ۴۲۱ HT/و۲ج۲ 
نوبت چاپ : ۱۰ 
تیراژ کتاب : ۳۳۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۴۵۸-۰۹۰-۷ 
 

نویسنده : هلن‌فوره سلتر 
محل انتشار : تهران 
مترجم : نیک‌پور – اردشیر 
رده دیویی : ۳۹۸.۲ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۲/۰۱/۲۷ 
جلد کتاب : شومیز 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۱۸۴ 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : GR۳۰۲/۲/س۴س۸ 
نوبت چاپ : ۴ 
شماره مجلد کتاب : ۱ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۰۰-۱۸۴-۹ 
 

نویسنده : منصور وثوقی 
تاریخ انتشار : ۱۳۷۹/۰۲/۰۵ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : وزیری 
رده دیویی : ۳۰۷.۷۲ 
تعداد صفحه : ۲۸۸ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۸ 
تیراژ کتاب : ۳۳۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۴۵۸-۰۹۰-۷ 
 

نویسنده : هلن‌فوره سلتر 
محل انتشار : تهران 
مترجم : نیک‌پور – اردشیر 
رده دیویی : ۳۹۸.۲ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۲/۰۱/۲۷ 
جلد کتاب : شومیز 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۱۹۲ 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : GR۳۰۲/۲/س۴س۸ 
نوبت چاپ : ۳ 
شماره مجلد کتاب : ۲ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۰۰-۱۸۵-۷ 
 

نویسنده : علی‌اکبر نیک‌خلق 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۲/۰۹/۰۱ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : وزیری 
رده دیویی : ۳۰۷.۷۲ 
تعداد صفحه : ۲۴۸ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : HT۴۲۱/ج۲ن۹ 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۳۱۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۵۵۴۱-۲۷-۱ 
 
در فصل اول ضمن بررسی نظریه های جامعه شناسان روستایی, از تعریف و موضوع جامعه شناسی روستایی, تاریخ پیدایش آن و سرانجام ارتباط جامعه شناسی روستایی با دیگر علوم گفت و گو میشود. در فصل دوم اطلاعاتی درباره استقرار انسان بر روی زمین, ده و روستانشینی درج شده و به دنبال آن براساس ملاکهای مختلف ده تعریف میشود. در فصل سوم, شهر و ده از دیدگاه جامعه شناسی بررسی میشود. فصل چهارم به دگرگونی روابط کوچندگان و مردم روستانشین اختصاص دارد. فصل پنجم درباره ریخت شناسی اجتماعی دهات ایران است. عناوین فصلهای بعدی عبارت اند از: وضع مسکن در روستا, شیوه های سنتی تعاون در روستا, تحرک جغرافیایی و مهاجرت در روستا, تحرک اجتماعی در جامعه روستایی, خانواده در روستا, نظام کار در خانواده روستایی, ازدواج و اشکال آن در روستا, طبقات قشرها و گروه های اجتماعی, انگیزه ها, گرایش ها و آرزوها و تک نگاری.

نویسنده : هلن‌فوره سلتر 
محل انتشار : تهران 
مترجم : نیک‌پور – اردشیر 
رده دیویی : ۳۹۸.۲ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۰/۰۱/۲۱ 
جلد کتاب : شومیز 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۱۸۴ 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۳ 
شماره مجلد کتاب : ۱ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۰۰-۱۸۴-۹ 
 

نویسنده : علی‌اکبر نیک‌خلق 
تاریخ انتشار : ۱۳۷۹/۰۹/۰۷ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : وزیری 
رده دیویی : ۳۰۷.۷۲ 
تعداد صفحه : ۲۰۰ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۶۴۶۴-۲۸-۹ 
 
کتاب حاضر, براساس پژوهش انجام شده در بخش ‘تحقیقات روستایی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ‘طی سال‌های ۷ـ ۱۳۵۵تدوین شده است .این کتاب ویژه دانشجویان رشته‌های علوم اجتماعی در پانزده فصل به چاپ رسیده است .در فصل نخست کتاب ضمن بررسی نظریه‌های جامعه‌شناسان روستایی, از تعریف و موضوع جامعه‌شناسی روستایی, تاریخ پیدایش آن و سرانجام, ارتباط جامعه‌شناسی روستایی با دیگر علوم گفت و گو شده است .نگارنده در فصل دوم به سیر تاریخی روستانشینی اشاره کرده تعریفی از ‘ده ‘به دست می‌دهد .مطالب فصل سوم به تفاوت‌های شهر و ده و فصل چهارم به دگرگونی روابط کوچ‌نشینان و مردم روستانشین مربوط می‌شود’ .ریخت‌شناسی اجتماعی دهات ایران’, ‘وضع مسکن در روستاها’, ‘شیوه‌های سنتی تعاون در روستا’, ‘تحرک جغرافیایی و مهاجرت در روستا ‘و ‘تحرک اجتماعی در جامعه روستایی ‘ پاره‌ای دیگر از موضوعات این کتاب هستند .

نویسنده : هلن‌فوره سلتر 
محل انتشار : تهران 
مترجم : نیک‌پور – اردشیر 
رده دیویی : ۳۹۸.۲ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۰/۱۲/۲۵ 
جلد کتاب : شومیز 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۳۷۶ 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۲ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
 

نویسنده : خسرو خسروی 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۱/۰۲/۰۸ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : وزیری 
رده دیویی : ۳۰۷.۷۲۰۹۵۵ 
تعداد صفحه : ۱۳۸ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۳۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۹۳۸۳۳-۰-۱ 
 
‘جامعه‌شناسی روستایی ‘مشتمل بر مباحث کوتاهی درباره روستا و تفاوت‌های آن با شهر است که برای دانشجویان رشته‌های جامعه‌شناسی فراهم آمده است .کتاب با معرفی انواع بازارهای روستایی در ایران آغاز می‌شود, در پی آن, از نقش مزرعه در روستاها و انفجار جمعیت سخن می‌رود, سپس مسئله جوانان و مهاجرت روستایی مطرح می‌گردد .در پایان نیز جایگاه زمان و فضا در روستاهای ایران بررسی و تبیین می‌شود .

نویسنده : هلن‌فوره سلتر 
محل انتشار : تهران 
مترجم : نیک‌پور – اردشیر 
رده دیویی : ۳۹۸.۲ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۰/۰۱/۲۱ 
جلد کتاب : شومیز 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۱۹۲ 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۲ 
شماره مجلد کتاب : ۲ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۰۰-۱۸۵-۷ 
 

نویسنده : آندره‌مورالی دانینو 
محل انتشار : تهران 
مترجم : پویان – حسن 
رده دیویی : ۳۰۶.۷ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۳/۰۷/۱۳ 
جلد کتاب : شومیز 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۱۷۴ 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۲۲۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۱۵-۳۷۴-۶ 
 
در این کتاب, تطور تاریخی جنسیت مورد بحث قرار گرفته است. ‘درنخستین بخش این اثر, انواع روابط جنسی, یعنی شیوه‌های فعالیتی که جنسیت به وسیله آن تبیین پیدا می‌کند معرفی می‌شود: شیوه‌های روانی ـ فیزیولوژیکی, شیوه روانی ـ عاطفی, شیوه اولیایی. این شیوه‌های فعالیت بر تبیین و تجسم عادی جنسیت سیطره دارند و انحرافات آسیب‌شناختی آن را هم توضیح می‌دهند. بخش دوم مختص روابطی است که بین جنسیت و جامعه برقرار است و به عنوان نوعی کمکش به معنای لغوی و اشتقاقی آن در نظر گرفته می‌شود: تعارض جریان‌های متفاوت, برخورد مذکر و مونث, تعارض در زوج‌ها و در خانواده و نیز مناسبات زوج‌ها و خانواده با خود جامعه’. در پایان کتاب جنبه‌های پیوند سه گانه فردی, اقتصادی و اجتماعی جنسیت در دنیای امروزی بررسی شده است.

نویسنده : کامیار نیک‌پور 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۲/۰۲/۰۹ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : رقعی 
رده دیویی : ۳۹۸.۲۰۹۴۷ 
تعداد صفحه : ۱۳۶ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : GR۲۰۲/ن۹ف‌لا۷ 
نوبت چاپ : ۳ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۰۰-۱۷۹-۲ 
 

نویسنده : جورج لوکاچ 
محل انتشار : تهران 
مترجم : پوینده – محمد 
رده دیویی : ۸۴۳.۷ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۱/۰۱/۲۵ 
جلد کتاب : گالینگر 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۱۳۸ 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۱۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۶۲-۰۴۷-۶ 
 
کتاب, متضمن چهار مقاله از ‘جورج لوکاچ ‘( ۱۸۸۵ـ ۱۹۷۱) درباره رمان, به ویژه نقد جامعه‌شناسی آثار بالزاک ـ عمدتا دو رمان ‘دهقانان ‘و ‘آرزوهای بر باد رفته ‘ـ است که افزون بر آن در پیش‌گفتار به ویژگی‌های رئالیستی رمان‌های برجسته قرن نوزدهم به خصوص رمان‌های بالزاک اشاره می‌شود .مقاله دیگر مربوط به نقدی است که بالزاک بر آثار ‘استندال ‘نوشته است .همچنین مقاله چهارم در بزرگداشت صدمین سالگرد تولد امیل زولا است .نویسنده در پیش‌گفتار کتاب یادآور می‌شود’ :هیچ کس به ژرفی بالزاک, عذاب‌هایی را که گذار به تولید سرمایه‌داری برای همه قشرهای مردم در پی داشته و تباهی معنوی و اخلاقی عمیقی را که این تحول ضرورتا به همه اقشار جامعه تحمیل کرده, احساس نکرده است .در عین حال بالزاک نه فقط ضرورت اجتماعی این دگرگونی, بلکه حقیقت تاریخی ماهیت ـ در مجموع ـ مترقی آن را نیز دریافته است .بالزاک کوشید تا این تضاد موجود در دل جهان زیسته خویش را به زور در نظامی وارد کند که پایه و اساس آن را سلطنت طلبی کاتولیکی تشکیل می‌داد و با نوعی خیال پردازی محافظه‌کارانه به سبک انگلیسی تزیین شده بود .’لوکاچ درباره رمان ‘دهقانان ‘نیز خاطر نشان می‌کند’ :قصد بالزاک در این رمان, که مهم‌ترین اثری است که در اواخر زندگی منتشر کرده, توصیف تراژدی زمین داری بزرگ اشرافی و در حال مرگ بوده است .این رمان به صورت اساس و پایه سلسله آثاری در نظر گرفته شده که در آنها بالزاک فروپاشی فرهنگ اشرافی فرانسه را در پی پیشرفت‌های سرمایه‌داری توصیف می‌کند .’لوکاچ همچنین در خصوص رمان ‘آرزوهای بر باد رفته ‘معتقد است که بالزاک در اوج نویسندگی خود (۱۸۴۳) ‘نوعی جدید از رمان را می‌آفریند که برای تمامی تحول سده نوزدهم اهمیتی اساسی می‌یابد : نوع رمان آرمان‌زدایی, نوع رمانی که در آن نشان داده می‌شود که اندیشه‌های نادرست اشخاص درباره جهان…چه گونه در برخورد با نیروی ویرانگر زندگی سرمایه‌داری, الزاما درهم می‌شکنند .’…

نویسنده : کامیار نیک‌پور 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۰/۰۲/۱۰ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : رقعی 
رده دیویی : ۳۹۸.۲۰۹۴۷ 
تعداد صفحه : ۱۳۶ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : گردآوری 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۲ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۰۰-۱۷۹-۲ 
 

نویسنده : گئورگ لوکاچ 
محل انتشار : تهران 
مترجم : پوینده – محمدجعفر 
رده دیویی : ۸۴۳.۷ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۱/۱۱/۲۷ 
جلد کتاب : گالینگر 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۱۳۶ 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : PQ۲۲۰۷/ل۹ج۲ 
نوبت چاپ : ۲ 
تیراژ کتاب : ۵۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۶۲-۰۴۷-۶ 
 

نویسنده : ادگارآلن پو 
محل انتشار : تهران 
مترجم : شفا – شجاع‌الدین 
رده دیویی : ۸۱۳.۳ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۲/۰۹/۰۳ 
جلد کتاب : شومیز 
قطع کتاب : رقعی 
تعداد صفحه : ۲۲۸ 
نوع اثر : ترجمه 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : PS۱۵۴۳/ف‌لا۷ 
نوبت چاپ : ۲ 
تیراژ کتاب : ۳۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۴۴۵-۴۲۵-۱ 
 

نویسنده : محمدامین قانعی‌راد 
تاریخ انتشار : ۱۳۷۹/۰۸/۰۱ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : وزیری 
رده دیویی : ۳۰۶.۴۵۰۹۵۵ 
تعداد صفحه : ۵۳۶ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۹۱۸۹۷-۵-۰ 
 
در کتاب حاضر, ظهور, رشد و افول علم در ایران از منظر جامعه‌شناسی علم بررسی شده است .نگارنده بر این باور است که بررسی‌های آماری و تاریخی نشان می‌دهند که در طی قرن‌های سوم, چهارم و پنجم هجری قمری فعالیت‌های علمی در بین ایرانیان توسعه پیدا کرد و پس از آن رو به کاهش گذاشت .وی معتقد است رشد علمی در ایران دوره اسلامی را نمی‌توان از لحاظ رویکرد روش‌شناختی ـ معرفتی با وضعیت علمی قبل از آن در یونان, اسکندریه و همانند آن مقایسه کرد .در کتاب این مباحث درج گردیده است’ :بررسی رشد اندیشه‌های شعوبیه و ارتباط آن با موقعیت موالی’, ‘ارایه مفهوم آرمانی اخلاقیات شعوبی به عنوان صورت متمایز تحقق اجتماعی ایده‌های مذهبی’, ‘تاثیر عناصر مجزای اندیشه‌های شعوبیه در وضعیت معرفیت (معرفت اسطوره‌ای و الگوی تاویلی(‘, ‘بررسی تاثیر تکوینی و تنظیمی اخلاقیات شعوبیه بر رشد علوم اجتماعی ‘و ‘بررسی پیوندهای معین بین اخلاقیات شعوبی و روش‌شناسی تجربی .’

نویسنده : موسی جوان 
محل انتشار : تهران 
ویراستار : عبداللهی – علی‌اصغر 
رده دیویی : ۳۹۸.۲۰۹۳۲ 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۳/۰۲/۱۵ 
جلد کتاب : سولفون 
قطع کتاب : وزیری 
تعداد صفحه : ۲۰۸ 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : GR۳۵۵/ج۹ف‌لا۷ 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۵۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۳۴۶-۰۳۹-۸ 
 
این کتاب حاوی مباحثی است در باب اعتقادات, آداب رسوم و حرافه‌پرستی مصریان باستان. به تصریح نگارنده: ‘عقاید و افکار باطل دینی در تاریخ گذشته انسانی که امروزه به نام خرافه و افسانه شهرت دارند در قسمت عمده از جهالت و بی‌اطلاعی انسان نسبت به قوانین فیزیکی جهان و یا نسبت به اوضاع جغرافیایی زمین حاکی و سازمان طبیعی ستارگان سرچشمه گرفته است…’ مباحث کتاب ذیل این عناوین سامان یافته است: ‘انسان در قبل از دوران تاریخی’, ‘تقسیمات نژادی انسان در دوران تاریخی’, ‘تاریخچه سیاسی مصر قدیم’, ‘خدایان مصر قدیم و سرگذشت آنان’, ‘خورشیدپرستی در مصر قدیم’, ‘ستاره‌پرستی در مصر قدیم’, ‘جانورپرستی در مصر قدیم’, ‘جهان برزخ در آیین مصریان قدیم’ , ‘مراسم سوگواری و دفن اموات در مصر قدیم و ‘کتاب مقدس مصریان قدیم’.

نویسنده : حسین‌ابوالحسن تنهایی 
تاریخ انتشار : ۱۳۸۱/۱۱/۲۱ 
محل انتشار : تهران 
قطع کتاب : وزیری 
رده دیویی : ۳۰۱.۰۹ 
تعداد صفحه : ۲۳۶ 
جلد کتاب : شومیز 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
شماره کنگره : HM۱۹/ت۹ت۳ 
نوبت چاپ : ۱ 
تیراژ کتاب : ۱۵۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۹۲۸۰۲-۹-۴ 
 
دومین مجلد کتاب از سیزده‌گانه ‘تخیل جامعه شناسی در بستر تاریخ ‘است که با عنوان ‘جامعه شناسی دینی در شرق باستان ‘به طبع رسیده است .نگارنده در مقدمه خویش در باب تخیل جامعه شناسی می گوید ‘:تاریخ جدل نظریه‌های اجتماعی اندیشمندان یا تخیل جامعه شناسی بشر تاریخ آنقدر عمیق و متناسب با واقعیت‌های زندگی انسان رشد پیدا نمود که اثرات آن هیچ‌گاه از ذهن نظری و تجربیات روش شناختی جامعه شناسان معاصر پاک نشده ….از انواع این تجربیات, یکی تجربه و تلاش دین‌داران و راهنمایان ادیان مختلف بوده است تا بهترین شیوه نظری و روش شناختی ساخت جامعه و هدایت آن را از نادرستی‌ها, به درستی‌ها پیدا کنند .جوامع شرقی به دلیل سبقتی که در آغاز کردن تاریخ داشتند, اولین بستر تاریخی را برای تشکیل چنین تخیل‌های جامعه شناسی پدید آورند .’نگارنده بعد از مقدمه کوتاه, تعرفی از جامعه شناسی دین و جامعه شناسی دینی عرضه می‌کند, و می‌گوید’ :جامعه شناسی دین سعی داشت تا موضوع‌های دینی را به عنوان موضوع‌ها و ایمان خارجی مورد بررسی قرار می‌دهد در صورتی که جامعه شناسی دینی سعی دارد موضوع‌های اجتماعی ـ و نه صرفا دینی ـ و اعیان جامعه شناختی را با به کار بستن روش‌های علمی ولی در چارچوب مکتاب های یک دین خاص بسنجد .’وی در ادامه, معرفت شناسی جوامع شرق, تخیل جامعه شناختی در اندیشه زرتشت و معرفت‌شناسی اندیسه ایرانی در دوره ساسانی را ـ به ویژه به هنگام ظهور مانی و مزدک ـ بررسی می‌نماید .در این قسمت موضوعاتی چون’ :جهان بینی مانی’, ‘فلسفه علمی و سلوک اجتماعی’, ‘منش اجتماعی و معرفت شناسی جامعه ساسانی ‘, ‘آسیب شناسی اجتماعی جامعه ساسانی’, ‘هستی شناسی و تخیل جامعه شناختی مزدک ‘شرح داده شده است .