محل انتشار : قم 
نویسنده کتاب : محمداسحق اخلاقی 
رده دیویی : ۹۵۸.۱۷ 
تاریخ انتشار کتاب : ۱۳۸۰/۱۱/۱۳ 
نوع جلد کتاب : گالینگر 
قطع کتاب : وزیری 
تعداد صفحه : ۶۴۲ 
نوع اثر : تالیف 
زبان کتاب : فارسی 
نوبت چاپ کتاب : ۱ 
شماره منوع جلد کتاب : ۲ 
تیراژ کتاب : ۲۰۰۰ 
شابک : ۹۶۴-۹۳۳۴۴-۶-۷ 
 
جلد دوم ‘هزاره در جریان تاریخ ‘مروری است بر تحولات و رویدادهای افغانستان از اواسط دوره ناصرالدین شاه و دو سه دهه پس از قرارداد پاریس و ایجاد افغانستان امروزی تا حوادث سال ۱۳۵۷که در پی کودتاها و ناامنی‌هایی مورد حمله و اشغال شوروی سابق قرار می‌گیرد .این جلد نیز از پنج فصل تشکیل شده است .مطالب فصل اول دوران حکومت ‘امیر عبدالرحمان خان ‘را از سال ۱۲۸۰تا حدود ۱۳۲۰ه.ق در بر می‌گیرد. شرح شورش‌های هزاره‌ها, حکومت‌های ناپایدار, دخالت انگلیسی‌ها, قیام‌ها و جنگ‌های داخلی و درگیری‌ها, تعصبات مذهبی, و شکست و سرکوب شورش هزاره‌ها از مباحث این فصل است .فصل دوم گزارشی است از وضع هزاره‌ها, حوادث افغانستان در دوران جانشینان ‘امیر عبدالرحمان خان ‘یعنی پسرش ‘امیر’ ‘حبیب الله خان’, فرزند او ‘امان الله خان .’در این فصل همچنین به مناسبات دولت افغانستان با روسیه و انگلیس و دول دیگر اروپایی اشاره شده است.فصل سوم شرحی است از چگونگی شورش حبیب الله خان, علیه امان الله خان .فصل چهارم به چگونگی ظهور و قدرت گیری محمد نادرخان با پیروزی بر حبیب الله سقاه زاده, جلوس او بر تخت اختصاص دارد .آخرین فصل کتاب نیز با حوادث ناشی از کودتای ۱۳۵۲و پایان سلطنت ظاهرشاه و آغاز دوران اغتشاش و درگیری‌های داخلی شروع می‌شود, پس حوادث سال ۱۳۵۷در افغانستان در آستانه حمله شوروی تشریح می‌گردد .