جستجو در تک بوک با گوگل!

بازدید
۵ شیوه غلط اجرای امر به معروف/
5 شیوه غلط اجرای امر به معروف
در اهمیت و نقش امر به معروف و نهى از منکر در پیشبرد اهداف تربیتى اسلام، همین بس که قرآن کریم آن دو را از مهم ترین آرمانهاى تشکیل دهندگان حکومت اسلامى معرفى کرده، مى فرماید:
الذین ان مکناهم فى الارض اقاموا الصلوه و آتوا الزکوه و امروا بالمعروف و نهوا عن المنکر و للّه عاقبه الامور
همان کسانى که هرگاه درزمین به آنان قدرت بخشیدیم نماز رابرپا مى دارند، وزکات مى دهند، وامر به معروف ونهى از منکر مى کنند، و پایان همه کارها از آن خداست.
و نیز مؤمنان را یار و یاور یکدیگر مى داند که همدیگر را امر به معروف و نهى از منکر مى کنند. ازاین رو مى فرماید:
والمؤمنون و المؤمنات بعضهم اولیاء بعض یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر
در نگاه معصومان نیز امر به معروف و نهى از منکر از مهم ترین برنامه هایى است که خداوند انجام آن را از پیامبرانش خواسته است و کسى که به انجام این برنامه هاى الهى همت گمارد، در واقع همگام با انبیاى الهى به اجراى رسالت عظیم آنان پرداخته و به تعبیر رسول خدا، خلیفه خدا و رسولش خواهد شد:
مَنْ اَمَرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهى عَنِ الْمُنْکَرِ فَهُوَ خَلیفَهُ اللّه ِ فِى الاْرْضِ وَ خَلیفَهُ رَسُولِهِ
کسى که امر به معروف و نهى از منکر کند، جانشین خداوند در زمین و جانشین رسول خداست.
حضرت على (ع) امر به معروف و نهى از منکر را از همه نیکى ها حتى از جهاد، به مراتب برتر و مهم تر شمرده، مى فرماید:
وَ ما اَعْمالُ الْبِرِّ کُلُّه وَ الْجِهادُ فى سَبیلِ اللّه عِنْدَ الاَْمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْىِ عَنِ الْمُنْکَرِ اِلاّ کَنَفْثَهٍ فِى بَحْرٍ لُجِّىٍّ
تمام کارهاى نیک و (حتى) جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهى از منکر، جز به قطره اى در برابر دریاى بى کران نمى مانند.
تجربه نشان مى دهد که در طول تاریخ پر نشیب و فراز اسلام، هرگاه مسلمانان نسبت به هم احساس مسئولیت مى کردند و یکدیگر را به اعمال شایسته دعوت نموده، از بدیها باز مى داشتند، دیگر دستورات الهى نیز ارزش واقعى خود را در متن جامعه پیدا مى کرد و گناه در جامعه کمتر رخ مى نمود.
حضرت على (ع) در این باره مى فرماید:
قِوامُ الشَّریعَهِ الاْمرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْىُ عَنِ الْمُنْکَرِ
قوام و جوهره وجودىِ شریعت امر به معروف و نهى از منکر است.
امام باقر (ع) نیز مى فرماید:
همانا امر به معروف و نهى از منکر، راه پیامبران و شیوه صالحان است. فریضه بزرگى است که در پرتو آن واجبات دیگر، اقامه مى شود، راهها ایمن، درآمدها حلال، مظالم به صاحبان اصلى مسترد، زمین آباد، حق از دشمنان باز پس گرفته مى شود و امر (حکومت) تحکیم مى یابد.
بر اساس این سخن ارزنده امام (ع)، به طور کلى بر پایى واجبات در گرو انجام فریضه بزرگ امربه معروف و نهى ازمنکر است و ترک آن موجب فراگیر شدن عذاب وخشم الهى نسبت به تمامى مردم خوب و بد مى گردد و تحقق بعضى از امور و موضوعات مهم سیاسى، اجتماعى و اقتصادى جامعه نیز منوط به اجراى امر به معروف و نهى از منکر است.
امر به معروف و نهى از منکر، راه پیامبران و روش صالحان است؛ واجب بزرگى است که به وسیله آن دیگر واجبات (الهى) بر پا مى شود.
(امر به معروف و نهى از منکر) با برگرداندن مظالم و ستیز با ستمگر همراه است.
به وسیله امر به معروف و نهى از منکر زمین (کشور) آباد مى شود.
به وسیله امر به معروف و نهى از منکر، حکومت، استوار مى گردد.
به وسیله آن، راهها امن مى گردد… و از دشمنان، انتقام گرفته مى شود.
آرى، به دلیل همین ارزش و اهمیت است که فقهاى بزرگوار اسلام به امر به معروف و نهى از منکر عنایت ویژه اى مبذول داشته، آن دو را جزو ابواب مهم فقهى آورده و وجوبشان را به وسیله ادله چهار گانه (کتاب سنت، اجماع، و عقل) به اثبات رسانده اند.
همچنین بر آنچه ذکر شد، این نکته را نیز باید افزود که امر به معروف و نهى از منکر جزوضروریات دین مقدس اسلام هستند و هرگاه کسى از روى علم و عمد آن دو را منکر شود، کافرمحسوب مى گردد که این، خود دلیل براهمیت فوق العاده این دوفریضه الهى است.
انقلاب آگاهانه مى تواند ماهیتهاى مختلفى داشته باشد؛ زیرا پدیده هاى اجتماعى مى توانند در آن واحد چند ماهیتى باشند.
در نهضت امام حسین (ع) نیز عوامل زیادى مؤثر است که سبب شده است این نهضت، یک نهضتى چند ماهیتى باشد.
مثلاً یک نهضت مى تواند ماهیت عکس العملى یا ماهیت آغازگرى داشته باشد. ماهیت عکس العملى نیز مى تواند یک عکس العمل منفى در مقابل یک جریان باشد یا یک عکس العمل مثبت باشد در مقابل جریان دیگر، همه اینها در نهضت امام حسین (ع) وجود دارد. این است که این نهضت یک نهضت چند ماهیتى شده است.
از طرف دیگر امام به طور کلى و بدون توجه به مسئله بیعت و دعوت مردم کوفه، از اوضاع زمان و وضع حکومت وقت انتقاد مى کند و شیوع فساد را متذکر مى شود، تغییر ماهیت اسلام را یادآورى مى کند، حلال شدن حرامها و حرام شدن حلالها را بیان مى نماید، و آن وقت مى فرماید: «وظیفه یک مسلمان این است که در مقابل چنین حوادثى ساکت نباشد.»
حقیقت این است که همه این عوامل وجود داشته و امام در مقابل همه این عوامل عکس العمل نشان داده است. پاره اى از عملها و عکس العملهاى امام، بر اساس امتناع از بیعت است، و پاره اى از تصمیمات امام، مبناى دعوت مردم کوفه و پاره اى نیز بر اساس مبارزه با منکرات و فسادهایى بوده که در آن زمان وجود داشته است.
درقرآن کریم وروایات اسلامى در اهمیت این دوفریضه و نقش اصلاحى آنها و زیانها و مفاسد ترک آن دو تکلیف، بسیار سخن گفته شده است و به عنوان «برترین فریضه» به شمار آمده که فرایض و احکام الهى دیگر، در سایه امر به معروف و نهى از منکر، قوام و استوارى مى یابد.
امام حسین (ع) در ضمن بیان انگیزه هاى قیام خویش، به این عنصر مهم اشاره مى فرماید و آن را از اهداف قیام خود مى شمارد.
امام (ع) قبل از حرکت از مدینه وصیتنامه اى نوشت و آن را به بردارش محمد بن حنفیه سپرد که در آن موقع دستش معیوب بود و قدرت بر جهاد نداشت در آن وصیتنامه چنین آمده است:
اِنّى ما خَرَجتُ اَشِراً و لا بَطِراً و لا مُفسِداً و لا ظالِماً، اِنَّما خَرَجتُ لِطَلَبِ الاصلاحِ فى اُمَّهِ جَدّى، اُریدُ اَن آمُرَ بِالمَعرُوفِ و اَنهى عَنِ المنکَرِ وَ اَسیرَ بِسیرهِ جَدّى وَ اَبى عَلىَّ بن اَبى طالبٍ (ع).
یکی از عواملی که موجب انزجار برخی افراد از امر به معروف و نهی از منکر شده، رویکرد غلط برخی آمران به معروف و ناهیان از منکر است.
رویکرد غلطی که برخی افراد تمام همت و تلاش خود را صرف اصلاح دیگران میکنند، به طوری که فرصت اصلاح و تجدید نظر در رفتار و عملکرد خود را ندارند رفتار بسیار منزجرکننده کسانی که خدای متعال نیز از آن ابراز نارضایتی و ناراحتی کرده است:
«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ کَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ»؛ ای کسانیکه ایمان آوردهاید، چرا سخنی را میگویید که عمل نمیکنید.
لذا خدای متعال وقتی میخواهد فرعون را به خوبیها دعوت کند. به پیامبر خود این چنین امر میکند: «اذْهَبا إِلی فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغی فَقُولا لَهُ قَوْلاً لَیِّناً لَعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ أَوْ یَخْشی»؛ به سوی فرعون بروید؛ که طغیان کرده است! اما به نرمی با او سخن بگویید؛ شاید متذکر شود، یا (از خدا) بترسد!
یکی دیگر از آسیبهای امر به معروف و نهی تک بعدی عمل کردن به این معنا که فقط با زبان دیگران را به خوبیها دعوت کردن و مغفول ماندن از قدرت و تأثیر عمل صالح بر روی دیگران است .
چنان که امام صادق (ع) چنین فرمودند: «کُونُوا دُعَاهَ النَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ لِیَرَوْا مِنْکُمُ الِاجْتِهَادَ وَ الصِّدْقَ وَ الْوَرَع»؛ مردم را به غیر از زبانتان دعوت به دین کنید، تا سعی و کوشش و درستی و پرهیزگاری و خویشتن داری را از شما مشاهده کنند.
در منابع روایی از امیرمؤمنان علی (ع) این چنین نقل شده است :«الْإِفْرَاطُ فِی الْمَلَامَهِ یشُبُ نِیرَانَ اللَّجَاجَه»؛ زیادهروی در نکوهش، موجب شعلهور شدن آتش لجاجت میشود.
امام صادق (ع) فرمودهاند: گاهی اوقات سختگیریها در امور جزئی و غیر لازم نتیجه معکوسی را به دنبال دارد. این در حالی است که بر اساس فرهنگ روایات نباید با احکام الهی به گونهای اشتباه و توأم با سختگیریهای نابجا برخورد کرد:
«إِنَّ اللَّهَ تَبَارَک وَ تَعَالَی یحِبُّ أَنْ یؤْخَذَ بِرُخَصِهِ کمَا یحِبُ أَنْ یؤْخَذَ بِعَزَائِمِه»؛خدای متعال چنان دوست دارد که به رخصتها (جوازها و استثناهای) احکام او عمل شود، چنان که دوست دارد به واجبات قطعی دینی عمل شود.
امام خمینی (ره) در این خصوص میفرماید: «سزاوار است، که آمر به معروف و ناهی از منکر… خویشتن را منزه از گناه و عیب نبیند و خود را برتر از کسی که گناه مرتکب شده است نپندارد،
زیرا مرتکب گناه هر چند که گناه کبیرهای را انجام داده باشد، ممکن است دارای صفات و ویژگیهایی باشد، که مورد رضایت خداوندی است و خداوند به آن جهت او را دوست داشته باشد، هر چند که به خاطر گناهانش مورد بغض و خشم خداوند است.
منبع : پرتال علوم انسانی
و مشرق نیوز
فضائل و خواص تلاوت سوره طه ۵٫۰۰/۵ (۱۰۰٫۰۰%) ۲ امتیازs آثار و برکات خواندن سوره طه/ فضیلت و خواص آیات قدرتمند سوره طه : این سوره،اوّلین سوره ای است که ماجرای حضرت موسی علیه السلام را به تفصیل بیان نموده و حدود هشتاد آیه […]
راه هایی برای کاهش فشار قبر ۵٫۰۰/۵ (۱۰۰٫۰۰%) ۱ امتیاز راه هایی برای کاهش فشار قبر/ چطور فشار قبر کمتری داشته باشیم؟ منظور از مرگ تنها قرار دادن بدن در یک تکه زمین کنده شده نیست بلکه انتقال انسان به عالم برزخ است. اولین […]
چگونگی خواندن نماز والدین ۴٫۰۰/۵ (۸۰٫۰۰%) ۱ امتیاز خواندن نماز والدین یکی از حقوقیست که والدین چه در زمان حیات و چه پس از وفات شان بر گردن فرزندان خود دارند. این نماز را بخوانید تا هم والدینتان را شاد کنید و هم فرزندانتان […]
چرا امام حسین جنگ را از تاسوعا به عاشورا انداخت ؟ ۴٫۲۲/۵ (۸۴٫۴۴%) ۹ امتیازs چرا امام حسین جنگ را از تاسوعا به عاشورا انداخت ؟ در تاریخ آمده است که حضرت ابا عبدالله وقتی لشکر عمربن سعد در روز تاسوعا قصد شروع جنگ […]
سریع الاجابه ترین دعاها ۴٫۰۰/۵ (۸۰٫۰۰%) ۱۵ امتیازs استجابت دعا، مانند هر پدیدهی دیگری، قوانین ، آداب و شروطی دارد که با وجود آن آداب و شرایط است که دعا به اجابت میرسد .
دعاهای مجرب برای رفع گرفتاری مختلف ۴٫۰۰/۵ (۸۰٫۰۰%) ۳ امتیازs عرفا و بزرگان دین دستورالعمل ها و اذکار مختلفی را پیرامون دعا برای رفع مشکلات و گرفتاری های دنیوی و سلوکی و نیز برآورده شدن حاجت بیان نموده اند که در ادامه بررسی می […]
به نکات زیر توجه کنید